📌 Những điểm chính cần nhớ
- Giảm 30%: Đối tượng đủ điều kiện được giảm 30% số thuế phải nộp trong kỳ tính thuế 2026 và 2027.
- Ngưỡng 10 tỷ: Điều kiện doanh thu là không quá 10 tỷ đồng mỗi năm trong từng kỳ tính thuế.
- TNCN kinh doanh: Giảm TNCN chỉ áp dụng cho thu nhập từ sản xuất, kinh doanh, không áp dụng tiền lương, tiền công.
- Sau ưu đãi: Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi TNDN tính giảm trên số thuế còn phải nộp sau ưu đãi.
- Theo dõi thực tế: Nếu doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng, phần thuế đã giảm phải được rà soát, điều chỉnh và nộp bổ sung theo quy định.
Ngày 29/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 398/2026/NĐ-CP hướng dẫn Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp. Nghị định có hiệu lực từ 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Điểm cần hiểu đúng là chính sách giảm 30% số thuế phải nộp, không phải giảm 30% doanh thu hay lợi nhuận. Ngưỡng doanh thu để xét điều kiện là không quá 10 tỷ đồng mỗi năm, và phải đánh giá riêng cho từng kỳ tính thuế 2026, 2027.
Ai được giảm 30% thuế TNCN?
Theo Điều 2, chính sách áp dụng cho cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm người đại diện hộ kinh doanh. Điều kiện doanh thu được xét riêng cho từng năm 2026 và 2027, với mức doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.
30%
Mức giảm thuế TNCN từ kinh doanh
Tính trên số thuế TNCN phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh.
⚠️ Không áp dụng cho tiền lương
Phần giảm thuế TNCN của Nghị định 398/2026/NĐ-CP áp dụng cho thu nhập từ kinh doanh. Người chỉ có thu nhập tiền lương, tiền công không thuộc phạm vi giảm 30% này.
Ai được giảm 30% thuế TNDN?
Điều 3 áp dụng cho doanh nghiệp và tổ chức được thành lập theo pháp luật Việt Nam, bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp và tổ chức khác có hoạt động sản xuất kinh doanh có thu nhập. Điều kiện chính là doanh thu hằng năm trong năm 2026 hoặc 2027 không quá 10 tỷ đồng.
Nếu doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp hoặc luật, nghị quyết khác của Quốc hội, mức giảm 30% được tính trên số thuế còn phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi. Đây là điểm cần tách rõ để tránh lấy 30% trên số thuế trước ưu đãi rồi dẫn tới giảm sai.
So sánh TNCN và TNDN được giảm
| Tiêu chí | TNCN | TNDN |
|---|---|---|
| Đối tượng | Cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh | Doanh nghiệp, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam |
| Ngưỡng doanh thu | Không quá 10 tỷ đồng/năm | Không quá 10 tỷ đồng/năm |
| Mức giảm | 30% số thuế phải nộp | 30% số thuế phải nộp |
Doanh thu 10 tỷ đồng được xác định thế nào đối với doanh nghiệp?
Doanh thu năm làm căn cứ xác định đối tượng được giảm TNDN không chỉ là doanh thu bán hàng. Theo Nghị định, doanh thu gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác. Nếu doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh, doanh thu của các đơn vị này thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm cũng được tính vào ngưỡng.
⚠️ Đừng chỉ nhìn doanh thu bán hàng
Nếu doanh nghiệp chỉ lấy doanh thu hóa đơn bán hàng để so với ngưỡng 10 tỷ đồng, kết luận có thể sai. Cần rà soát đủ doanh thu dịch vụ, tài chính, thu nhập khác và doanh thu đơn vị phụ thuộc theo báo cáo tài chính.
Trường hợp chia, tách doanh nghiệp sau ngày 24/8/2026
Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực từ 24/8/2026. Chính sách giảm TNDN không áp dụng cho doanh nghiệp được hình thành từ việc chia, tách sau ngày này nếu tổng doanh thu hằng năm của tất cả doanh nghiệp sau chia, tách vượt 10 tỷ đồng. Khi rà soát, cần nhìn tổng doanh thu của toàn bộ các doanh nghiệp hình thành từ quá trình chia, tách, không chỉ doanh thu riêng từng pháp nhân.
Kê khai và xử lý khi doanh thu thực tế vượt ngưỡng
Đối với cá nhân kinh doanh
Cá nhân kinh doanh dự kiến doanh thu không quá 10 tỷ đồng kê khai giảm thuế theo Mẫu số 01. Tổ chức, cá nhân thực hiện khấu trừ, khai thay, nộp thay sử dụng Mẫu số 02. Nếu doanh thu thực tế lũy kế trong năm vượt 10 tỷ đồng, cá nhân phải điều chỉnh bằng Mẫu số 03 và nộp bổ sung số thuế đã được giảm.
Đối với doanh nghiệp
Doanh nghiệp dự kiến doanh thu kỳ tính thuế không quá 10 tỷ đồng được tự xác định số thuế TNDN giảm khi tạm nộp hằng quý. Nếu doanh thu thực tế cuối kỳ vượt ngưỡng, doanh nghiệp phải kê khai lại và nộp đủ số thuế thiếu. Vì vậy, theo dõi doanh thu lũy kế trong năm quan trọng hơn rất nhiều so với chờ đến lúc quyết toán mới phát hiện đã áp dụng sai.
| Trường hợp | Cách xử lý |
|---|---|
| Cá nhân dự kiến đủ điều kiện | Kê khai Mẫu 01 |
| Bên khấu trừ, khai thay, nộp thay | Kê khai Mẫu 02 |
| Cá nhân vượt ngưỡng thực tế | Điều chỉnh Mẫu 03 và nộp bổ sung |
| Doanh nghiệp vượt ngưỡng thực tế | Kê khai lại và nộp đủ số thuế thiếu |
Đã khai thuế nhưng chưa giảm thì xử lý thế nào?
Đối với cá nhân kinh doanh đã kê khai TNCN nhưng chưa kê khai số thuế được giảm, Nghị định cho phép khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ đã nộp hoặc xác định giảm khi quyết toán thuế năm. Nếu phát sinh số thuế nộp thừa, khoản này được xử lý theo cơ chế bù trừ, hoàn trả hoặc hoàn trả kiêm bù trừ theo quy định quản lý thuế.
✅ Đã kê khai vẫn có thể điều chỉnh
Không nên bỏ qua quyền lợi chỉ vì hồ sơ thuế đã nộp. Cần rà soát lại điều kiện từng kỳ 2026 và 2027, số thuế đã kê khai và khoản có thể điều chỉnh hoặc xử lý nộp thừa.
Ví dụ: số thuế 100 triệu đồng được giảm còn bao nhiêu?
70 triệu đồng
Số thuế còn phải nộp
Nếu số thuế đủ điều kiện giảm ban đầu là 100 triệu đồng, mức giảm 30% tương đương 30 triệu đồng.
Cách tính: 100 triệu đồng × 30% = 30 triệu đồng được giảm; phần còn phải nộp là 70 triệu đồng. Phép tính này chỉ đúng khi người nộp thuế đáp ứng đầy đủ điều kiện về đối tượng và doanh thu của kỳ tính thuế tương ứng.
Doanh nghiệp và hộ kinh doanh nên làm gì ngay?
- Rà soát doanh thu thực tế và dự kiến riêng cho năm 2026 và năm 2027.
- Đối với doanh nghiệp, cộng đủ doanh thu bán hàng, dịch vụ, tài chính, thu nhập khác và doanh thu đơn vị phụ thuộc.
- Kiểm tra doanh nghiệp có đang hưởng ưu đãi TNDN để xác định đúng số thuế làm cơ sở giảm 30%.
- Cá nhân kinh doanh kiểm tra đúng biểu mẫu 01, 02 hoặc 03 theo tình huống kê khai thực tế.
- Nếu đã kê khai nhưng chưa giảm, kiểm tra khả năng khai bổ sung, quyết toán lại hoặc xử lý số thuế nộp thừa.
💡 Theo dõi doanh thu lũy kế, đừng chờ cuối năm
Ngưỡng 10 tỷ đồng quyết định quyền giảm thuế. Doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh nên theo dõi doanh thu lũy kế định kỳ để biết sớm nguy cơ vượt ngưỡng, thay vì cuối năm mới phát hiện đã giảm thuế quá mức.
Dịch vụ liên quan tại IAI Partner
Câu hỏi thường gặp
Doanh thu đúng 10 tỷ đồng có được giảm thuế không?
Có, nếu đáp ứng các điều kiện khác. Quy định sử dụng ngưỡng không quá 10 tỷ đồng, nên doanh thu đúng 10 tỷ đồng vẫn nằm trong giới hạn.
Người làm công ăn lương có được giảm 30% thuế TNCN không?
Không theo chính sách này. Mức giảm 30% TNCN tại Nghị định 398/2026/NĐ-CP áp dụng cho thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của cá nhân cư trú đủ điều kiện.
Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi thuế TNDN có được giảm thêm 30% không?
Có nếu đủ điều kiện. Mức giảm 30% được tính trên số thuế TNDN còn phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi thuế.
Khuyến nghị từ IAI Partner
Kính gửi Quý doanh nghiệp,
Chính sách giảm thuế lần này có lợi trực tiếp cho nhóm doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh có doanh thu không quá 10 tỷ đồng. Tuy nhiên, quyền lợi chỉ an toàn khi doanh thu được xác định đúng phạm vi và theo dõi riêng cho từng kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Với doanh nghiệp, cần đặc biệt rà soát doanh thu tài chính, thu nhập khác và doanh thu của đơn vị phụ thuộc; với cá nhân kinh doanh, cần sử dụng đúng Mẫu 01, Mẫu 02 hoặc Mẫu 03 theo tình huống. Đừng để một chính sách giảm thuế biến thành khoản phải nộp bổ sung chỉ vì cuối năm mới phát hiện doanh thu đã vượt ngưỡng.
IAI Partner khuyến nghị Quý doanh nghiệp lập bảng theo dõi doanh thu lũy kế và số thuế dự kiến được giảm theo từng quý. Khi số liệu kế toán, doanh thu và tạm nộp thuế được đối chiếu cùng nhau, việc áp dụng Nghị định 398/2026/NĐ-CP sẽ rõ ràng và ít rủi ro hơn.
Trân trọng,
iai Partner®
Nguồn tham khảo
- Nghị định 398/2026/NĐ-CP ngày 29/10/2026 — Văn bản hướng dẫn Nghị quyết 43/2026/QH16 về giảm thuế TNCN và TNDN; nguồn Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
- Nghị quyết 43/2026/QH16 — Căn cứ chính sách giảm 30% thuế TNCN và TNDN cho kỳ tính thuế 2026 và 2027.
- Bộ Tài chính – Quy định chi tiết về giảm thuế thu nhập với cá nhân và doanh nghiệp — Nguồn đối chiếu về đối tượng, doanh thu, ưu đãi TNDN, kê khai và xử lý số thuế nộp thừa.
Nguồn: IAI-Partner.com
Cần hỗ trợ? Liên hệ IAI Partner
📞 Hotline: 033 944 7112
📧 Email: hi@iai-partner.com
🌐 Website: iai-partner.com