Từ ngày 16/05/2026, Nghị định 105/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, mang đến những hướng dẫn chi tiết và rõ ràng hơn về tài chính công đoàn. Đây không chỉ là một văn bản pháp lý đơn thuần, mà là cơ sở quan trọng giúp Quý Doanh nghiệp chủ động hoạch định nghĩa vụ tài chính và hạn chế tối đa rủi ro phát sinh trong quá trình vận hành.
Tổng quan về Nghị định 105/2026/NĐ-CP
Nghị định mới quy định cụ thể bốn nhóm nội dung trọng yếu mà mọi doanh nghiệp đang sử dụng lao động đều cần nắm rõ:
- Phương thức và thời hạn đóng kinh phí công đoàn;
- Nguồn đóng và căn cứ xác định mức đóng;
- Xử lý các trường hợp chậm đóng, đóng thiếu, không đóng;
- Các trường hợp được miễn, giảm hoặc tạm dừng đóng theo quy định.
Điểm đáng chú ý là Nghị định lần này đưa ra khung pháp lý thống nhất, khắc phục những bất cập trong việc xác định mức đóng vốn tồn tại nhiều năm qua, đặc biệt với các doanh nghiệp có cơ cấu lao động và quỹ lương phức tạp. Nếu Quý Doanh nghiệp chưa nắm rõ tình hình đóng kinh phí công đoàn theo quy định cũ, có thể tham khảo thêm bài viết Đóng phí công đoàn từ 01/07/2025 để có bức tranh đầy đủ trước khi đối chiếu với khung mới.
Mức đóng và căn cứ tính kinh phí công đoàn
Theo Nghị định 105/2026/NĐ-CP, kinh phí công đoàn được xác định bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cho người lao động. Đây là điểm Quý Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu tâm, bởi căn cứ tính không phải là tổng thu nhập, không phải doanh thu, càng không phải lợi nhuận của doanh nghiệp. Việc xác định chính xác đối tượng tham gia BHXH bắt buộc cũng là tiền đề quan trọng — Quý Doanh nghiệp có thể tham khảo bài Các đối tượng phải tham gia BHXH bắt buộc theo Luật BHXH 2024 để rà soát danh sách.
| Tiêu chí | Quy định áp dụng |
|---|---|
| Tỷ lệ đóng | 2% |
| Căn cứ tính | Quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc |
| Đối tượng | Doanh nghiệp đang sử dụng lao động thuộc đối tượng đóng BHXH bắt buộc |
| Tần suất đóng | Hằng tháng, cùng thời điểm đóng BHXH bắt buộc |
| Thời hạn đóng | Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng kế tiếp |
Việc thống nhất căn cứ tính giúp doanh nghiệp dễ dàng đối soát số liệu với cơ quan bảo hiểm và công đoàn cấp trên trực tiếp, giảm thiểu sai sót trong khâu hạch toán.
Thời hạn và phương thức đóng
Doanh nghiệp thực hiện đóng kinh phí công đoàn theo chu kỳ hằng tháng, cùng thời điểm với việc đóng BHXH bắt buộc cho người lao động. Thời hạn tối đa là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo. Ví dụ, kinh phí công đoàn của tháng 5/2026 phải được nộp chậm nhất vào ngày 30/06/2026.
Việc đồng bộ thời điểm đóng giữa kinh phí công đoàn và BHXH là một thay đổi rất đáng hoan nghênh, giúp bộ phận nhân sự — kế toán giảm bớt số đầu việc trùng lặp và dễ dàng kiểm soát dòng tiền nghĩa vụ hằng tháng.
Rủi ro khi chậm đóng, đóng thiếu hoặc không đóng
Đây là phần Quý Doanh nghiệp cần đặc biệt thận trọng. Khi xảy ra tình trạng chậm đóng, đóng thiếu, đóng không đúng mức hoặc không đóng kinh phí công đoàn, doanh nghiệp đồng thời phải chịu ba hậu quả:
- Truy thu đầy đủ số kinh phí công đoàn còn thiếu;
- Nộp tiền lãi chậm đóng tính trên số tiền và thời gian chậm;
- Bị xử phạt hành chính theo Điều 38 Nghị định 12/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội.
Khoản phạt theo Điều 38 Nghị định 12/2022/NĐ-CP có thể lên đến hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng tùy mức độ vi phạm và quy mô lao động. Khoản chi phí này hoàn toàn có thể tránh được nếu doanh nghiệp có quy trình theo dõi nghĩa vụ rõ ràng.
Thư khuyến nghị từ IAI Partner
Kính gửi Quý Doanh nghiệp,
Nghị định 105/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 16/05/2026. Để công tác triển khai diễn ra thuận lợi, IAI Partner xin được chia sẻ cùng Quý Doanh nghiệp một vài điểm cần lưu tâm trong giai đoạn chuẩn bị:
- Rà soát danh sách lao động và quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc;
- Tính lại kinh phí công đoàn hằng tháng theo tỷ lệ 2% và đối chiếu với số liệu kế toán;
- Lưu giữ đầy đủ chứng từ nộp tiền, đồng thời thiết lập lịch nhắc nghĩa vụ để tránh quên hạn trong những tháng bận rộn.
Những thao tác tưởng chừng đơn giản này lại chính là tấm khiên giúp Quý Doanh nghiệp phòng ngừa các khoản truy thu, tiền lãi chậm đóng và rủi ro xử phạt theo Điều 38 Nghị định 12/2022/NĐ-CP — đúng tinh thần quản trị tuân thủ gọn mà hiệu quả mà chúng tôi luôn theo đuổi.
Trên hành trình tuân thủ ấy, nếu Quý Doanh nghiệp cần hỗ trợ rà soát hoặc tư vấn quy trình, đội ngũ IAI Partner luôn sẵn lòng đồng hành cùng Quý vị — tận tâm, kín đáo và chuyên nghiệp.
Kính chúc Quý Doanh nghiệp một mùa kinh doanh thuận lợi và bền vững.
Trân trọng,
Đội ngũ IAI Partner
Nguồn: IAI-Partner.com
Cần hỗ trợ? Liên hệ IAI Partner
📞 Hotline: 033 944 7112
📧 Email: hi@iai-partner.com
🌐 Website: iai-partner.com